Ροχαλητό και αϋπνία αυξάνουν από κοινού τον κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων

Ο ύπνος θεωρείται μια απλή καθημερινή ανάγκη, όμως η επιστήμη δείχνει ότι μπορεί να παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην υγεία της καρδιάς απ’ όσο πιστεύαμε. Νέα έρευνα της Yale School of Medicine δείχνει ότι όταν δύο συνηθισμένες διαταραχές ύπνου —η αϋπνία και η αποφρακτική άπνοια ύπνου— εμφανίζονται ταυτόχρονα, ο κίνδυνος για υπέρταση και καρδιαγγειακή νόσο αυξάνεται σημαντικά. 

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association, ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν ένα εκατομμύριο βετεράνους των Ηνωμένων Πολιτειών που υπηρέτησαν μετά τις επιθέσεις της 11 Σεπτεμβρίου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι αντιμετώπιζαν ταυτόχρονα αϋπνία και αποφρακτική άπνοια ύπνου είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν υπέρταση και καρδιαγγειακά προβλήματα σε σύγκριση με άτομα που είχαν μόνο μία από τις δύο διαταραχές. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως COMISA (συννοσηρότητα αϋπνίας και άπνοιας ύπνου).

Ο συνδυασμός που «σκοτώνει»

Παρότι και οι δύο διαταραχές είναι γνωστές στην ιατρική κοινότητα, συνήθως αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστά προβλήματα. Η αϋπνία περιγράφει τη δυσκολία να αποκοιμηθεί κάποιος ή να παραμείνει σε βαθύ ύπνο, ενώ η αποφρακτική άπνοια χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες παύσεις στην αναπνοή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στην πράξη όμως πολλοί άνθρωποι βιώνουν και τις δύο καταστάσεις ταυτόχρονα, γεγονός που μπορεί να επιδεινώνει σημαντικά τις επιπτώσεις τους στον οργανισμό.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ταυτόχρονη παρουσία των δύο διαταραχών δεν είναι απλώς μια σύμπτωση. Όταν αντιμετωπίζεται μόνο το ένα πρόβλημα, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το άλλο, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι περιορισμένο. Είναι σαν να προσπαθεί κανείς να λύσει ένα σύνθετο πρόβλημα υγείας αντιμετωπίζοντας μόνο το μισό. Για τον λόγο αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι η συνολική αξιολόγηση του ύπνου είναι κρίσιμη για την πρόληψη σοβαρότερων ασθενειών.

Η σημασία του ύπνου για την καρδιά σχετίζεται με τον τρόπο που λειτουργεί το σώμα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ο οργανισμός χρησιμοποιεί τις ώρες του ύπνου για να ρυθμίσει βασικές λειτουργίες, όπως την αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό και την ισορροπία των ορμονών. Όταν ο ύπνος διακόπτεται συνεχώς —είτε λόγω αφυπνίσεων είτε λόγω παύσεων στην αναπνοή— η διαδικασία αυτή διαταράσσεται.

Ο ρόλος του στρες

Με τον καιρό, αυτή η διαταραχή μπορεί να επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα. Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου αυξάνει την ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος και του στρες στον οργανισμό, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πίεση και μεγαλύτερη καταπόνηση της καρδιάς. Αν το πρόβλημα παραμένει για χρόνια, η συνεχής αυτή πίεση μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση καρδιαγγειακών παθήσεων.

Ένας βασικός στόχος της έρευνας ήταν να εξεταστεί αν τα προβλήματα ύπνου επηρεάζουν τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες ήδη από τα πρώτα στάδια της ζωής ενός ανθρώπου. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η επίδραση αυτή μπορεί να εμφανίζεται πολύ νωρίτερα απ’ όσο πιστευόταν. Με άλλα λόγια, η κακή ποιότητα ύπνου δεν είναι απλώς μια ενόχληση της καθημερινότητας αλλά ένας παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τη μελλοντική υγεία.

Μην υποτιμάτε τα προβλήματα ύπνου

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν επίσης ότι τα προβλήματα ύπνου συχνά υποτιμώνται τόσο από τους ασθενείς όσο και από τα συστήματα υγείας. Σε πολλές περιπτώσεις αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα σε σχέση με πιο «ορατές» παθήσεις, όπως η υπέρταση ή τα καρδιακά προβλήματα. Ωστόσο η έρευνα δείχνει ότι η έγκαιρη αντιμετώπιση των διαταραχών ύπνου θα μπορούσε να μειώσει τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νόσων.

Οι ερευνητές προτείνουν ο ύπνος να αξιολογείται πιο συστηματικά στις ιατρικές εξετάσεις, όπως συμβαίνει ήδη με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η χοληστερόλη ή η αρτηριακή πίεση. Επειδή οι διαταραχές ύπνου είναι σχετικά συχνές αλλά και αντιμετωπίσιμες, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία τους μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την πορεία της καρδιαγγειακής υγείας ενός ανθρώπου.